Trước đây tên địa danh Sa Huỳnh nếu viết cho đúng phải là Sa Hoàng, có nghĩa là cát vàng bởi màu cát ở đây không trắng như ở nơi khác mà lại có màu vàng óng ánh thật đẹp. Nhưng vì chữ "Hoàng" trùng tên Chúa Nguyễn Hoàng thời Nguyễn nên bắt buộc phải đổi thành Sa Huỳnh.
 Bãi biển Sa Huỳnh nằm trong Khu du lịch, kinh tế, văn hóa Sa Huỳnh được tổng hợp từ nhiều hình thức đa dạng: du lịch văn hóa, du lịch sinh thái, du lịch biển, nghỉ dưỡng, thể thao, trạm dừng chân và tham quan... phù hợp với mọi lứa tuổi.Biển Sa Huỳnh với bãi cắt vàng mịn trải dài nhiều cây số nằm dọc theo Quốc lộ 1A, thuộc xã Phổ Thạnh, huyện Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi. Làn nước trong xanh, lắm tôm, nhiều cá, cùng với những rặng san hô tuyệt đẹp, những đảo nhỏ muôn hình muôn dáng... đã khiến cho nơi đây được biết đến như một điểm du lịch khá lý tưởng cho du khách.
Hiện nay tại Khu du lịch, kinh tế, văn hóa Sa Huỳnh được hai nhà đầu tư đi tiên phong xây dựng dự án tại khu quy hoạch diện tích 1.700 ha với hệ thống khu dân cư đô thị, khu di chỉ văn hóa, du lịch giải trí này là Tập đoàn Tân Tạo và Công ty cổ phần Mai Linh Bắc miền Trung. Trong đó, đáng chú ý là dự án xây dựng Khu du lịch là phim trường Vina Universal của Tập đoàn Tân Tạo, với tổng vốn đầu tư 50 triệu USD, hiện đã được phê duyệt dự án chi tiết với nhiều hình thức kinh doanh du lịch văn hóa, du lịch biển và du lịch sinh thái sẽ triển khai trong nay mai.
Ngoài ra, nếu bạn thích tìm hiểu nền văn hóa cổ của người Việt ở Sa Huỳnh thì bạn hãy tham quan quần thể du lịch Sa Huỳnh như di chỉ người Việt cổ ở Gò Ma Vương, Phú Khương, hang bộng nơi liệt sĩ Đặng Thùy Trâm cùng các đồng đội ẩn náu cứu chữa thương binh giữa những năm chiến tranh ác liệt.
Đến Sa Huỳnh bạn được thấy một vựa muối lớn nhất ở miền Trung với diện tích cánh đồng muối khoảng 500 ha, sản lượng hàng trăm ngàn tấn muối mỗi năm. Hoặc bạn sẽ đến tham quan, tắm biển ở bãi Hóc Mó, Bàu Nú đầy vẻ hoang sơ; thăm hang én và khám phá đảo khỉ với nhiều loại động vật hoang dã, quý hiếm.
Cũng từ Sa Huỳnh, bạn có thể đi tiếp cuộc hành trình ngược ra hướng Tây Bắc để tham quan, khám phá những thắng cảnh khá nổi tiếng của Quảng Ngãi như: Thiên Ấn niên hà, thăm sông Trà Khúc "bên đục bên trong", thăm Cổ Lũy Cô Thôn, bãi biễn Mỹ Khê hoặc ra biển khơi khoảng 18 hải lý, đến thăm đảo Lý Sơn, "vương quốc" của cây tỏi. Ở đây còn có chùa Hang và đình Lý Hải được xếp hạng di tích lịch sử cấp quốc gia v.v...
Bãi biển Sa Huỳnh nằm sát quốc lộ 1A, ở km 985, có ga xe lửa Sa Huỳnh, cho nên từ Hà Nội vào hay từ thành phố Hồ Chí Minh ra, du khách có thể dừng chân ghé lại đây rất thuận lợi.
Nếu muốn đi máy bay, bạn sẽ phải đến sân bay Chu Lai của Đà Nẵng, sau đó bắt xe bus, taxi để đến Quảng Ngãi rồi từ Quảng Ngãi đi xe buýt đến Sa Huỳnh. Bạn nên lưu ý tham khảo lịch trình, giá vé, địa điểm đi và đến để lên lịch trình tham quan.
VNN
|
Danh Mục:Du lich ẩm thực
Showing posts with label Du lich ẩm thực. Show all posts
Showing posts with label Du lich ẩm thực. Show all posts
Tôi có người bạn định cư ở Mỹ. Mỗi lần về thăm quê, anh lại bảo tôi đưa đến vùng biển Sa Huỳnh (Đức Phổ, Quảng Ngãi) tìm mua lọ mắm ruột cá ngừ về ăn rồi cứ xuýt xoa, tấm tắc khen ngon.
Cá ngừ dùng để chế biến nhiều món ngon: kho, nướng, chiên… Và dù là phụ phẩm, nhưng mắm ruột cá ngừ khiến cho nhiều người “vấn vương” khi được thưởng thức. Cách muối mắm khá đơn giản. Ruột cá ngừ rửa sạch trong nước muối trộn chung với ít mật cá và muối hột rồi cho vào lọ đậy kín nắp, mang phơi nắng. Sau khoảng mươi ngày, mắm chuyển sang màu nâu sẫm, mở nắp lọ lan tỏa hương thơm rất đặc trưng, không lẫn vào những món mắm khác.
Nhiều bậc cao niên ở vùng biển cứ ngân nga: “Mắm ruột trộn với thơm (dứa, khóm), ngon cơm hơn cả cá”. Gọt sạch vỏ thơm vừa chín rồi thái nhỏ trộn chung với mắm, thêm ít đường và tỏi băm nhuyễn rồi quậy đều. Điểm thêm vài lát ớt chín đỏ, thế là đã có món mắm mang hương vị đặc trưng miệt biển.
Mắm ruột cá ngừ cùng với sau sống và thịt ba chỉ luộc thái mỏng.
Món mắm ruột cá ngừ ăn kèm với rau sống, thịt ba chỉ luộc thái mỏng. Vị béo của thịt xen lẫn vị mặn mòi của mắm, vị chua dịu của thơm hòa cùng vị ngọt của đường, thêm chút đắng dịu từ mật cá thì thật khó diễn đạt thành lời. Hương vị thơm ngon cứ lan tỏa trong miệng khiến thực khách lâng lâng. Bữa cơm gia đình càng thêm đậm đà, ấm cúng.
Sống tận phương trời xa, với lắm sơn hào hải vị cùng món ngon vật lạ, nhưng anh bạn tôi vẫn cứ “vấn vương” món mắm ruột cá ngừ. Anh đã từng cất công vượt hàng trăm cây số đến tận vịnh Mexico, nơi cửa sông Mississippi đổ ra biển để mua cá ngừ về mổ lấy ruột muối mắm. Nhưng hương vị của mắm cứ nhạt thếch, phí hoài cả chuyến đi. Có lẽ biển trời nơi xứ lạ làm cho hương vị món mắm này kém ngon? Hay vì xa quê hương nên anh không cảm nhận được hương vị thơm ngon từ những sản vật nơi xứ người.
Theo Trang Thy (quangngaionline)
Ở đâu không biết chứ ở Quảng Ngãi, Bãi Con là cảnh đẹp nhỏ nhất, nhỏ đến mức nhiều du khách gọi là 'thắng cảnh bỏ túi'. Người địa phương thì hay nói: 'Bãi Con có chút bíu bìu biu'.
 |
Trong mỹ cảm của du khách
Với chiều dài khoảng 150m, rộng không đầy 100m, Bãi Con nằm gọn gàng giữa hai gành đá theo hướng đông - tây, thuộc bán đảo Thạnh Đức, xã Phổ Thạnh (Đức Phổ, Quảng Ngãi), cách trung tâm xã khoảng 3km về phía đông nam. Nhỏ thó vậy nên có thể xem Bãi Con là “lát cắt”, là tiểu cảnh trong cái mênh mang hùng vĩ của non nước trời biển Sa Huỳnh.
Bãi cát dài trên 10 km uốn lượn dọc biển từ bắc xuống nam bị núi Cấm chặn lại để tạo thành cửa biển Sa Huỳnh. Ghềnh đá chạy đến đây cũng đột ngột dừng lại một quãng. Chính nơi đây Bãi Con ra đời, biệt lập với “bãi mẹ” trong kia gần 2km.
Từ núi Cấm nhìn xuống, Bãi Con như dải lụa vàng rực, óng ánh phơi bên thềm biển. “Màu vàng tinh khôi, óng ả nơi đây buộc người ta phải nhìn hoa cúc cho đỡ nhớ khi xa”, một du khách nói. Có người ví von rằng Bãi Con là đứa con sớm tự lập của “bãi mẹ”, đã ra riêng từ thuở lập địa khai thiên nên phải tự đẹp để sống trong mỹ cảm của bao người yêu biển.
 |
Nếu cái lạ thứ nhất của Bãi Con là…nhỏ con thì cái lạ thứ hai là quanh năm nơi này chỉ có những gợn sóng lăn tăn, vừa đủ để nhắc rằng “bên em là biển rộng”. Tuyệt nhiên không hề thấy sóng ào ạt “như nghiến nát bờ em” ở Bãi Con, dù là những ngày biển động.
 |
Có lẽ vì thấy Bãi Con có vẻ mảnh dẻ nên sóng dữ chỉ xô nhau, gầm gào cách xa hàng trăm mét rồi trực chỉ “bãi mẹ” trong kia. Vì vậy, cả trong mùa đông, vào những ngày thứ bảy, chủ nhật se lạnh mà không mưa, vẫn có từng nhóm bạn trẻ đến với bãi con, đùa với những gợn sóng dịu êm, thả tóc bay theo gió trong cảm hứng thiên nhiên lãng mạn.
Bãi con thật là “bé hạt tiêu”. Có chút xíu nhưng có thể đón hàng trăm khách du lịch sinh thái mà không hề cho cảm giác chật chội bởi vì Bãi Con mới chỉ là “tiền sảnh ” thôi. Ngôi nhà du lịch sinh thái biển chính là những gành đá, những vách núi hoang sơ, kéo dài mãi về phía đông, đợi chân người khám phá.
  Khu vực gần Bãi Con |
Say sưa giấc mộng hải hồ
Từ Bãi Con men theo ghềnh đá hiểm trở, cheo leo, bạn sẽ thích thú với trùng trùng thạch trận. Trên vách núi dựng đứng, chim biển lắc lư trên những cành cây nhỏ xíu rồi buông mình lao xuống muôn trùng sóng trắng, thả tiếng hót rơi tự do làm không ít du khách giật mình trong thích thú.
Chắc chắn bạn sẽ dừng lại dưới bóng mát của một tảng đá khổng lồ nào đó khi gặp những cụm khói bay lên từ những người đốt hàu. Đây là kiểu thưởng thức món hàu vừa dân dã, vừa thoát tục của người dân sống quanh Bãi Con. Những lúc thư nhàn, họ thường mang những bó rơm ra gành, chọn tảng đá có nhiều hàu bám và đốt. Nhiệt độ cao làm hàu há miệng, để lộ phần thịt nhưng phần thân vẫn bám trên đá.
 Hàu tươi ngon bên bãi đá |
Người ta chỉ việc nặn chanh, rắc muối tiêu, mì chính vào miệng hàu, trộn qua vài lượt rồi dùng thìa cà phê múc ra; cùng với chai rượu đế, chiếc ly con, là đã có một bữa nhậu tuyệt vời, rất sinh thái và không kém phần sành điệu. Chắc chắn bạn sẽ được những “tửu ông” hiếu khách mời thưởng thức món hàu độc đáo này. Bạn cũng có thể mua một ít hàu tươi sống (35.000 đồng/kg) được bày bán ven đường vào Bãi Con và chọn một hốc đá kín gió nào đó, tự nấu nồi cháo hàu thơm lừng vị biển.
Tầm 4-5 giờ chiều, bạn hãy cùng với một em nhỏ làng chài bơi thuyền đi dọc gành đá Bãi Con, say sưa với “mộng hải hồ” khi thuyền trôi chầm chậm qua những rặng đá rêu phong. Nếu mang theo ống nhòm, bạn có thể quan sát bầy khỉ đi ăn đâu đó trên mỏm núi cao ngất trên kia. Hình ảnh này đưa bạn về với nét hoang sơ của hàng trăm năm trước.
Nếu bạn quyết định qua đêm nơi này giữa mùa trăng, Bãi Con sẽ thủ thỉ cùng bạn huyền thoại biển từ thuở khai thiên lập địa. Bạn đừng sợ. Người dân phía sau Bãi Con sẽ luôn sẵn lòng giúp đỡ nếu bạn thiếu những phương tiện cần thiết.
Sau một đêm ngon giấc trong nồng nàn hương biển, ánh mặt trời đầu tiên sẽ đến với bạn trên Bãi Con - bãi xa nhất của Sa Huỳnh về phía đông - trước khi ban phát một ngày mới cho những làng chài trù phú sau những rặng dừa xanh biếc.
Du ký của Trần Cao Duyên
Khắp các nơi ở Quảng Ngãi, Quảng Nam, rồi ra đến Đà Nẵng, cứ tới ngày Tết Đoan Ngọ, lại nghe hàng rong lanh lảnh rao mời: “Bánh ú tro đây! Bánh ú tro Hội An đây!...”. Món bánh ngày Tết diệt sâu bọ mang “thương hiệu” phố Hội bao giờ cũng hấp dẫn người mua.
Ở Hội An, có nhiều nhà nghề làm bánh ú tro truyền từ đời này sang đời khác. Cái nghề chỉ kiếm ăn được dăm ba ngày trước sau Tết Đoan Ngọ (mùng 5 tháng 5 âm lịch), nhưng trăm năm không “lụt” nghề (mất nghề).
Để làm bánh ú tro phải chuẩn bị các nguyên liệu, “đúng điệu” phải là lá đót mua lại của những người chuyên đi hái lá rừng ở vùng đèo Hải Vân (đèo nối liền giữa hai tỉnh, thành Thừa Thiên Huế và Đà Nẵng), lạt buộc, nếp mới tháng ba của vụ xuân, tro vôi để lọc nước ngâm nếp gói bánh thường là tro đốt thân cây mè.
Cứ 3 tro một vôi bỏ vào trong nước. Nước tro vôi ở Hội An, nghe nói nhiều nhà nghề phải lấy cho được nước giếng Bá Lễ ở ngay trong phố cổ, đem về lọc nước tro vôi mới cho chiếc bánh có vị thanh ngọt lạ lùng. Nước tro vôi để cho lắng cặn, chừng nào lớp nước ở trên trong veo thì mới chắt ra để ngâm nếp. Công đoạn ngâm nếp, hay còn gọi là cho “nếp ăn” thường mất hơn nữa ngày rồi mới bắt đầu gói bánh.
Bánh có khối hình tam giác. Cho nếp vào lá đốt, rồi gấp mép lá tạo khối hình tam giác sao cho thật khéo, không chặt quá, cũng không lỏng quá. Nếu gói bánh chặt thì bánh nấu ra sẽ bị chai, gỏi bánh quá lỏng, bánh lại bị nhão vì ngấm nước nấu bánh. Bánh gói xong đem cho vào nồi náo, canh lửa to, chừng khoảng 5 - 6 giờ đồng hồ thì bánh chín.
Ở nhiều nơi, trong ngày Tết Đoan ngọ cũng làm bánh ú tro, nhưng thường làm nhân đậu xanh, ở miền Nam lại có nhân sầu riêng, nhưng bánh ú tro Hội An thì không có nhân, chỉ thuần là bánh nếp ăn tro vôi. Bánh không có nhân mà lạ lùng lại có vị ngọt thanh, ăn vào vừa mềm lại vừa dòn dai.
Bánh không có nhân nhưng lại có vị ngọt thanh của nếp ăn tro vôi
Chiếc bánh nhỏ xíu, bóc lá lấy bánh ra xong lại chấm thêm ít đường cát, cũng có nơi chấm bánh với mật mía. Món ngon thanh đạm vậy thôi mà câu chuyện gia đình quanh mâm cơm ngày Tết mùng năm xôm tụ hắn lên. Mùng 5 mà không có bánh ú tro thì không phải lài mùng năm.
Người biết bài quê ở Hội An. Ngày còn đi học xa nhà, ngày mùng 5 cả hội đồng hương quây quần bên nhau, tự nhiên lại có người bạn ở quê mang vào cho mấy xâu bánh ú tro. Chia nhau mỗi người 1 - 2 chiếc chứ không được ăn bánh thỏa thuê như khi ở quê nhà, cầm bánh trên tay mà ai ai cũng nhớ nhà trong hương vị Tết Đoan Ngọ của phố Hội.
Khánh Hiền
(sưu tầm)
Bạch tuộc (ngư dân nơi đây quen gọi là mực phủ) sống ở vùng biển gần bờ. Chúng là loại bạch tuộc nhỏ, thường kiếm ăn ven ghềnh đá nên nhiều ngư dân lặn tìm dùng tay bắt hoặc đâm mực bằng cây sắt nhọn hay giăng lưới đánh bắt.
Mực phủ mang vào bờ còn tươi rói với giá bán khá rẻ, mỗi ký từ 20.000 – 30.000 đồng. Loài hải sản này chế biến thành nhiều món ăn ngon: Hấp, luộc, nướng, xào… và đặc biệt là món mực phủ trộn xoài xanh với cách chế biến khá đơn giản.
 |
| Món gỏi mực phủ trộn xoài xanh. |
Chỉ cần rửa sạch mực rồi bỏ vào nồi nước đang sôi, đun vừa chín thì nhấc nồi xuống khỏi bếp. Dùng dao thái miếng vừa ăn. Sau đó, tìm trái xoài xanh thái sợi rồi trộn chung với mực cùng với muối, tiêu, đường và ớt, tỏi băm nhuyễn. Thêm ít nước mắm rồi trộn đều với rau thơm cho món gỏi đậm đà hương vị. Tiếp đến là múc ra đĩa rồi rắc đậu phụng rang giã dập lên trên thế là đã có món gỏi chua mực phủ trộn xoài xanh ngon tuyệt.
Đĩa gỏi đa sắc với màu xanh của rau lẫn màu trắng của xoài cùng màu tím, đỏ hồng và trắng của mực, điểm tô màu vàng của đậu phụng rang trông như mời gọi. Món gỏi với hương vị chua giòn của mực và xoài hòa cùng rau thơm, hương vị thơm cay từ tiêu, ớt, tỏi lẫn với vị mặn của mắm, muối và vị ngọt của đường làm cho thực khách cảm thấy lâng lâng.
Thưởng thức món gỏi cùng với bánh tráng (bánh đa) nướng giòn, nhâm nhi thêm ly rượu thì khó có gì sánh bằng.
Đĩa gỏi đa sắc với màu xanh của rau lẫn màu trắng của xoài cùng màu tím, đỏ hồng và trắng của mực, điểm tô màu vàng của đậu phụng rang trông như mời gọi. Món gỏi với hương vị chua giòn của mực và xoài hòa cùng rau thơm, hương vị thơm cay từ tiêu, ớt, tỏi lẫn với vị mặn của mắm, muối và vị ngọt của đường làm cho thực khách cảm thấy lâng lâng.
Thưởng thức món gỏi cùng với bánh tráng (bánh đa) nướng giòn, nhâm nhi thêm ly rượu thì khó có gì sánh bằng.
Giá đĩa gỏi mực trộn xoài nơi đây khá rẻ, chì vài chục nghìn đồng đủ để cùng với những người bạn thư thái ngắm biển trời Sa Huỳnh lộng gió, bao phiền muộn dường như tiêu tan.
Nhiều du khách còn tự tay lặn bắt mực phủ ven ghềnh đá rồi mang lên nhờ chủ quán chế biến món gỏi trộn xoài xanh. Có lẽ “của mình ăn ngon” nên trông họ rất phấn khích. Và nhiều người lại tìm đến vùng biển này để nghe rừng dương vi vu trong gió như lời tâm tình của biển và để thưởng thức món gỏi mực phủ trộn xoài xanh cùng với tấm chân tình của những ngư dân mưu sinh trên sóng nước.
TRANG THY
Sa Huỳnh nằm ở cực nam tỉnh Quảng Ngãi, thuộc huyện Đức Phổ, cách thị xã tỉnh lỵ 60km. Sa Huỳnh được biết đến như là di chỉ khảo cổ học với nền "Văn hóa Sa Huỳnh ". Ngoài ra nơi đây còn có một bãi biển đẹp, một vựa muối nổi tiếng của miền trung. Với tiềm năng lớn về du lịch, văn hóa, Sa Huỳnh đang hứa hẹn là địa chỉ hấp dẫn các nhà đầu tư trong và ngoài nước đến khai phá và là điểm du lịch thơ mộng, quyến rũ đối với du khách.
Sa Huỳnh, vùng biển đẹp thơ mộng ở tỉnh Quảng Ngãi với lượng hải sản dồi dào được cư dân nơi đây chế biến thành nhiều món ngon: mắm nhum, mắm cái cá cơm, mực khô, chả cá... Sau khi thưởng ngoạn “cát vàng – biển xanh”, du khách có thể thưởng thức các món chế biến từ hải sản tươi vừa đánh bắt, thêm món chả cá “cho đời thêm ý vị”.
Ngày cuối tuần, tôi dong xe máy về Sa Huỳnh theo lời mời gọi của anh bạn đồng nghiệp nơi miền quê ngàn năm sóng vỗ. Đón tôi có cả những ngư dân vừa trở về đất liền sau chuỗi ngày dài lênh đênh trên sóng nước.
Món chả cá Sa Huỳnh
Nụ cười đón khách của họ rạng ngời dưới nắng thu vàng, rồi vội vã đưa tôi ra bến cá Sa Huỳnh nhộn nhịp kẻ bán – người mua.
Những ngư dân quanh năm làm bạn với sóng gió biển khơi nhanh tay chọn những con cá tươi ngon mang về đãi khách. Chúng tôi ghé vào ngôi nhà nhỏ của người bạn nằm cạnh bãi biển để “đóng bản doanh bữa nhậu giữa biển và bờ”.
Vài mươi phút sau, cỗ bàn đầy ắp các món: cá luộc, chiên, nướng tỏa hương thơm phức kích thích vị giác của thực khách. Thịt cá gắp đầy chén, rượu quê trong vắt rót tràn ly. Cuộc vui thêm phần rôm rả khi bàn tiệc có thêm món chả cá thơm ngon nhờ sự khéo tay của nữ chủ nhân.
Để chế biến món chả cá, những bà nội trợ phải lựa chọn cá nhồng, cá chuồn, cá thu, cá rựa… tươi ngon. Sau khi mang về, cá được làm sạch rồi dùng muỗng nạo thịt ra khỏi xương. Cho thịt cá vào ướp lạnh rồi xoay nhuyễn với muối, tiêu, bột ngọt, hành, tỏi, dầu ăn và lòng trắng trứng gà để món chả thêm dai. Tiếp đến, dùng tay vo tròn thịt cá lớn hơn ngón tay cái hay nặn lát chả hình tròn vừa đặt vào đĩa.
Những ngư dân quanh năm làm bạn với sóng gió biển khơi nhanh tay chọn những con cá tươi ngon mang về đãi khách. Chúng tôi ghé vào ngôi nhà nhỏ của người bạn nằm cạnh bãi biển để “đóng bản doanh bữa nhậu giữa biển và bờ”.
Vài mươi phút sau, cỗ bàn đầy ắp các món: cá luộc, chiên, nướng tỏa hương thơm phức kích thích vị giác của thực khách. Thịt cá gắp đầy chén, rượu quê trong vắt rót tràn ly. Cuộc vui thêm phần rôm rả khi bàn tiệc có thêm món chả cá thơm ngon nhờ sự khéo tay của nữ chủ nhân.
Để chế biến món chả cá, những bà nội trợ phải lựa chọn cá nhồng, cá chuồn, cá thu, cá rựa… tươi ngon. Sau khi mang về, cá được làm sạch rồi dùng muỗng nạo thịt ra khỏi xương. Cho thịt cá vào ướp lạnh rồi xoay nhuyễn với muối, tiêu, bột ngọt, hành, tỏi, dầu ăn và lòng trắng trứng gà để món chả thêm dai. Tiếp đến, dùng tay vo tròn thịt cá lớn hơn ngón tay cái hay nặn lát chả hình tròn vừa đặt vào đĩa.
Với món chả hấp, quậy đều lòng đỏ trứng gà với gia vị rồi đổ lên bề mặt cho thêm phần bắt mắt. Chả chiên ngả sang màu vàng sẫm như mời gọi thực khách “nhanh đũa” kẻo hết phần. Món chả cá có thể ăn với cơm và bún nước lèo hay ăn kèm với các loại rau: khế chua và chuối chát thái mỏng cùng với rau thơm cho đậm đà hương vị.
Thưởng thức chả cá cùng với khế chua, chuối chát, rau thơm cuộn trong bánh tráng gói ram (bánh đa nem) chấm vào bát nước mắm Sa Huỳnh pha chế với chanh, đường, ớt, tỏi khiến cho thực khách thỏa lòng. Hương vị thơm và béo, ngọt từ chả xen lẫn với vị chua của khế, vị chát của chuối hòa cùng vị mặn đậm đà của mắm và hương thơm dịu nhẹ từ rau như lưu mãi nơi đầu lưỡi. Miếng chả và rau vừa dai lại giòn làm cho cả chủ lẫn khách cứ luôn tay cuộn rồi chấm mà quên hẳn những ly rượu tràn đầy như tình người miệt biển.
Thưởng thức chả cá cùng với khế chua, chuối chát, rau thơm cuộn trong bánh tráng gói ram (bánh đa nem) chấm vào bát nước mắm Sa Huỳnh pha chế với chanh, đường, ớt, tỏi khiến cho thực khách thỏa lòng. Hương vị thơm và béo, ngọt từ chả xen lẫn với vị chua của khế, vị chát của chuối hòa cùng vị mặn đậm đà của mắm và hương thơm dịu nhẹ từ rau như lưu mãi nơi đầu lưỡi. Miếng chả và rau vừa dai lại giòn làm cho cả chủ lẫn khách cứ luôn tay cuộn rồi chấm mà quên hẳn những ly rượu tràn đầy như tình người miệt biển.
Sau khi ăn uống thỏa thuê, nữ chủ nhân lại ý nhị gửi tặng khách món chả cá mang về làm quà cho người thân. Và cứ thế, món chả cá nơi đây đã đến mọi miền, góp phần tạo nên “hương vị Sa Huỳnh” trong lòng bè bạn khi họ tìm về vùng đất gắn với nền văn hóa Sa Huỳnh có niên đại khoảng 3.000 năm trước.
Trang Thy
Nguồn baoquangngai.vn
(Đức Phổ Online) Hồi nhỏ, cứ vào tháng chạp, lũ trẻ nông thôn chúng tôi thường hóng chuyện người lớn chỉ để biết ngày nào làng cúng thành hoàng dịp tất niên. Lễ cúng diễn ra ở đình làng với khá nhiều món nhưng bọn trẻ chỉ hau háu nhìn những chõ xôi điều. Cúng xong, ông chủ lễ vét số xôi trong nồi cho lũ trẻ, mỗi đứa một nhúm nhỏ thôi, vậy mà mừng hết lớn.
Đứa nào cũng nâng niu, ngắm nghía phần xôi của mình. Từng hạt xôi hồng thắm, óng ánh trên mẩu lá chuối xanh um sao mà đẹp lạ lùng. Chúng tôi nhẩn nha ăn từng chút một, nhai chầm chậm để lắng nghe cái ngọt mềm thơm dẻo mà sao xôi vẫn hết rất nhanh. Chỗ lá chuối sạch tưng rồi mà có đứa cứ liếm qua liếm lại.
Tối đó tôi chìm trong giấc mơ màu hồng, không phải giấc mơ hồng lãng mạn của người lớn mà là giấc mơ xôi điều, “ăn” mãi cho đến khi chị tôi đập dậy, nói mày mơ gì mà miệng cứ chóp chép làm tao không ngủ được.
Lớn lên, nghe chị kể mới biết cái màu đỏ hồng bắt mắt của xôi điều là nhờ chế biến từ quả gấc. Gấc chín bỏ vỏ, bóp nhuyễn phần cơm bao quanh hạt rồi trộn đều với nếp ngự đã gút (vo rồi để ráo). Cho nếp đã tẩm màu gấc vào nồi, hấp cách thủy khoảng hai chục phút là xôi chín.
Xôi điều phải được nấu bằng nếp ngự mới “đúng điệu”. Mà nếp ngự lại là món “độc quyền” của quê tôi bởi vì giống nếp này chỉ chịu cho chất lượng tuyệt hảo trên cánh đồng Ga Sa Huỳnh (xã Phổ Thạnh, huyện Đức Phổ, Quảng Ngãi). Đem nó gieo trên “đồng người”, dù chỉ cách đó vài cây số, cũng sẽ biến thành nếp thường, hạt tong teo, màu đùng đục, độ dẻo thơm chỉ hơn gạo tẻ một chút, không đáng kể. Hỏi một trăm nông dân Sa Huỳnh thì cả trăm đều nói như thế.
Nếp ngự Sa Huỳnh hạt tròn mẩy, bột nhiều, màu trắng tinh. Khi thành xôi, nếp dẻo và thơm lựng. Đặc điểm này của nếp ngự khiến nó trở thành vật phẩm không thể thiếu trong lễ cầu hôn, vì nó tượng trưng cho sự dẻo dai, bền bỉ, không thể rời nhau của lứa đôi khi đã xe tơ kết tóc. Tiếng đồn bay xa, nhiều bà mẹ ở các vùng lân cận như Đức Phổ, Mộ Đức (Quảng Ngãi), Tam Quan, Hoài Nhơn (Bình Định) thường lặn lội đến Sa Huỳnh tìm mua vài giạ nếp ngự về hỏi vợ cho con.
Quê tôi đang độ cúng tất niên. Nhà có con gái khéo tay thường nấu món xôi điều. Tôi lại rưng rưng nhớ về tuổi thơ trên sân đình làng với những hạt xôi nếp ngự hồng tươi trên mảnh lá chuối xanh um...
(Đức Phổ Online) Chiếc bánh nóng giòn, vàng ruộm ăn kèm rau sống, nước mắm tỏi ớt Lý Sơn thì quả là đúng điệu và hấp dẫn chẳng ai có thể chối từ.
Bánh xèo từ lâu đã trở thành món ăn đặc trưng của người dân Việt Nam, cái tên gọi “bánh xèo” có thể xuất phát từ khi đổ bột gạo vào khuôn đất có xoa sẵn dầu ăn (hoặc mỡ heo) trên bếp lửa hồng nó phát ra âm thanh “xèo xèo”.
 Bánh xèo là món ăn bình dân, giữ đậm hồn quê Quảng Ngãi. Ảnh: diadiemanuong |
Khác với bánh xèo miền Tây được đúc trên một chảo lớn với nguyên liệu phong phú như củ sắn thái sợi, nấm mối, nước cốt dừa, đậu xanh… rồi với nhiều loại rau ăn kèm như lá cách, lá điều, đọt xoài, đọt cóc, cải xanh, bằng lăng, các loại rau thơm, đồng thời mắm để ăn bánh xèo phải có đồ chua như củ sắn và cà rốt thái sợi, bánh xèo Quảng Ngãi nhỏ hơn, được đúc trên khuôn với đường kính khoảng 20 cm. Đặc biệt, nếu khuôn đúc bánh dùng càng lâu thì bánh đúc ra sẽ ngon hơn, vì vậy những người khi mua khuôn đúc bánh xèo mới về thường để khuôn lên bếp và xoa dầu ăn (hoặc mỡ heo) lên khuôn, làm trong khoảng 10 tiếng thì bánh khi đúc ra không bị dính hoặc bị cháy.
Bánh xèo được đúc trên bếp than củi sẽ thơm, ngon hơn khi đúc trên bếp ga hay bếp dầu. Gạo để đúc bánh xèo thường là gạo lúa cũ, và được ngâm trong nước trong vài giờ trước khi đem xay thành bột, sau đó pha nước với bột (tùy theo liều lượng của từng người thích ăn mềm, mỏng hay dày). Nếu thích màu thì cho thêm bột nghệ vào để khi đúc thì bánh có màu vàng ươm, thái mỏng hành lá hoặc hẹ và cho vào nồi bột đã pha.
| Bánh xèo được đúc trên bếp than củi sẽ thơm ngon hơn. Ảnh: visitquangngai |
Trước đây, bánh xèo chỉ được ăn vào dịp cúng giỗ, nên ngày thường nếu thèm bánh xèo thì ở nhà chỉ đúc bánh xèo vỏ (nghĩa là không có nhân bên trong) và không pha bột nghệ. Nhưng nay bánh xèo được đúc với tôm, thịt bò, thịt vịt. Bánh xèo ăn kèm với rau sống gồm: chuối chát, dưa leo, xà lách, rau thơm, rau diếp cá, hẹ… và nước mắm nguyên chất được giã chung với ớt, tỏi Lý Sơn.
Đối với người Quảng, bánh xèo vừa là món điểm tâm cho giới bình dân và học sinh – sinh viên, vừa là món ăn giữa buổi hay xế chiều cho những ngày gặt lúa, làm đồng vì giá rất bình dân mà lại ngon, mùi vị thơm, dễ ăn cho nhiều người và rất là hấp dẫn.
Bánh xèo được dùng quanh năm, nhưng để cảm nhận ngon nhất là ăn khi trời mưa và se se lạnh. Nếu có điều kiện thì cả nhà sẽ quây quần bên bếp lửa, vừa đúc vừa ăn để cảm nhận được tiếng “ xèo xèo” phát ra bên bếp lửa hồng, vừa được thưởng thức bánh nóng hổi vừa thổi vừa ăn. Khi ăn, chấm với nước mắm pha ngòn ngọt (không quá ngọt như miền Nam) kèm với tỏi ớt cay xé họng, ăn với rau sống rất ngon.
 Bánh xèo vàng ruộm ăn kèm rau sống và chấm nước mắm cay ngon không gì bằng. |
Tại TP HCM, đi mọi ngóc ngách, đặc biệt là những khu người miền Trung sống đông đúc như Gò Vấp, Tân Bình, Tân Phú thì đâu đâu bạn cũng thấy tấm bảng bánh xèo miền Trung. Nhưng không phải quán nào cũng đặc trưng khẩu vị của người Quảng Ngãi. Bánh được biến tấu từ hương vị đến màu sắc để phù hợp với đông đảo thực khách ở TP HCM: bánh thì giòn, vàng, dày và nhiều màu mỡ hơn, nước mắm thì ngọt và ít tỏi ớt hơn ở đất Quảng Ngãi.
Nếu có dịp ghé ngang Quảng Ngãi, bạn có thể thử món bánh xèo ở trong chợ Quảng Ngãi, hoặc trên đường Phan Đình Phùng hay Lê Lợi.
Như Phi
(Đức Phổ Online) Ðường về Châu Me, xã Phổ Châu (Đức Phổ) không xa lắm. Từ thành phố Quảng Ngãi xuôi hướng Nam chừng 60 cây số là đến Sa Huỳnh. Đi thêm năm cây số nữa rồi rẽ trái, những thửa ruộng xanh mướt nối nhau hai bên đường sẽ đưa bạn đến với bãi biển Châu Me.
Đó là một vịnh biển êm đềm, bãi cát hình vòng cung viền một dải bờ biển xanh trong. Những chiếc xuồng con nằm phơi mình dưới nắng xuân dìu dịu. Và ngoài kia là ngàn trùng sóng vỗ. Những đốm trắng lao xao ấy đã được một nhạc sĩ gọi bằng cái tên khá trữ tình: Hoa biển.
Bãi biển Châu Me. Ảnh: VĂN XUÂN
Anh Nguyễn Thạnh - Hiệu trưởng Trường tiểu học Phổ Châu ví von rằng, Châu Me là "mỹ nhân" xứ biển. Ai mà không muốn ngắm người đẹp chứ. Mới trưa mùng một tết đã thấy nhiều nhóm khách chơi xuân, thưởng ngoạn dập dìu trên bãi. Không gian Châu Me là bản phối màu tuyệt đẹp của thiên nhiên: Thảm cát vàng, rừng dương xanh lục, biển xanh trong, trời xanh ngát, núi non dầm chân trong nước xanh đến mỡ màng. Bức tranh xuân sắc ấy đã hấp dẫn du khách từ Bồng Sơn, Tam Quan (Bình Định) ra, Đức Phổ, Quảng Ngãi vào. Dịch vụ hàng quán nêm kín chỗ. Từng nhóm năm sáu người trải bạt ven bờ dương làm "căn cứ" cho một ngày chơi tết. Riêng những đôi tình nhân thì xách dép, đi chân trần trên cát, đầu trần dưới nắng xuân. Họ chẳng cần ô dù, mũ nón. Đã có bóng mát tình yêu che cho họ. Cũng có những đôi trai gái ngồi dưới gốc dương trăm tuổi thì thầm chuyện trăm năm.
Một gia đình nhỏ bốn người lúi húi trải ni lông, bày đồ ăn thức uống ngay bên mé biển. Anh chồng nhờ tôi bấm mấy kiểu ảnh khi tôi đi ngang qua. Vợ chồng anh từ Úc về, đến bãi biển này để kỷ niệm 15 năm ngày ký... "hiệp ước" hạnh phúc. Chị nhìn hai đứa trẻ rồi nói, kết quả của tình yêu đấy, một "nếp" một "tẻ", đủ bộ nhé. Giờ thăm lại Châu Me là hai trái tim già, nhưng nhịp đập thì vẫn trẻ như ngày ấy. Ông xã tui gọi nơi này là bãi biển "valentine". Chị cười, rót rượu mời tôi: "Anh dân Phổ Châu phải hông? Mừng cho tụi tui nhé".
Từ bãi cát nhìn ra, có thể thấy hàng trăm chiếc áo khoác đủ màu ẩn hiện giữa gành đá nhấp nhô. Ngoài đó "pháo hoa" được biển bắn lên không ngớt. Đó là sự bùng vỡ của sóng va vào đá, tung bọt trắng lên cao. Những tảng đá xếp hờ lên nhau, vừa chênh vênh vừa vững chãi. Và lạ lùng chưa, từ những kẽ đá cằn khô chợt vươn ra mấy chùm hoa dại. Một ẩn dụ đa nghĩa của mùa xuân và sức sống?
Đi trên đá, "triết lý" cùng đá để có lúc "nửa này" tình tứ hát cho "nửa kia" nghe: "Hỏi đá xanh rêu bao nhiêu tuổi rồi". Hỏi vậy thôi chứ hai từ "xanh rêu" đã nói thật nhiều về tuổi đá. Những lứa đôi ngồi tựa lưng vào đá để cảm nhận cái tĩnh tại của đá, thầm gửi vào đá lời nguyện cầu bền vững cho tình yêu.
Châu Me không chỉ là nơi chơi tết hấp dẫn mà còn là nơi ăn tết với nhiều món hải sản tươi ngon. Thêm nữa, các chủ quán là những nông dân thuần phác, họ không thủ sẵn "dao lam" dưới cái phiếu tính tiền, chỉ kiếm chút lời để nuôi con ăn học. Vì giá cả nhẹ nhàng nên thực khách không hề cảm thấy "tim đập chân run" khi cầm phiếu thanh toán. Chủ - khách trao nhau cái nhìn hàm ý lần sau lại đến. "Ai lợi dụng lễ, tết để tính giá trên trời thì coi chừng chỗ đứng của mình dưới đất. Chỉ vài tuần là nhổ quán đi ngay. Người ta rỉ tai nhau: Quán này chém, quán kia chặt thì ai mà vào nữa", chị chủ quán tên Lệ nói. Có lẽ nhờ vậy mà ở Châu Me không có chuyện du khách ra về là "một đi không trở lại".
Như nhiều làng biển khác của tỉnh Quảng Ngãi, Châu Me cũng có tập tục "cấm biển" suốt hai ngày tết. Sáng mùng ba, vạn chài làm lễ xuất hành năm mới thì ngư dân mới được cho thuyền xuống nước. Vì vậy, các loại tôm cua cá mực… đều được "tập kết" sẵn trong kho lạnh từ những ngày giáp tết.
Ngồi dưới bóng dương với đĩa ghẹ luộc chấm muối tiêu chanh, nhấm nháp với chút bia thì vô cùng thú vị. Tôm hấp chấm mắm gừng cũng ngọt hết chê. Đĩa ốc hút cay xè, thơm nức mùi sả ớt, mặc sức mà hít hà. Món này thích hợp với phái đẹp vì càng ăn, đôi má các nàng càng ửng hồng, trông xuân lắm. Cua huỳnh đế nướng thơm lừng "đi" với chén muối ớt xanh thì ngon đến ngẩn ngơ. Cá ngừ đại dương với xì dầu, mù tạt, cải cay là món của giới mày râu. Cá này có cái tên gợi cho người thưởng thức thứ hương vị xa xăm của vùng biển đảo Trường Sa và Hoàng Sa thân yêu của Tổ quốc mình. Nồi cháo hàu thơm lá hành, lá hẹ cũng là món thường được chọn lựa để "chữa lửa" sau khi đã lai rai với khá nhiều bia rượu.
Nếu du khách đến với Châu Me vào ngày mùng ba tết sẽ cảm nhận đầy đủ sự tươi ngon tuyệt vời của hàng chục loại hải sản. Sau vài giờ nhúng mẻ lưới đầu năm xuống biển, những chiếc thuyền trở về, mỗi chiếc là hàng chục ký cá tôm. Du khách có thể xắn quần lội ra sát be thuyền, tận mắt nhìn những con cá hố, cá bớp, cá bạc má, cá mú… tươi ròng, còn ngời ánh bạc. Những con cua, nhất là cua huỳnh đế tươi roi rói, quẫy đạp rào rạo. Những con tôm bạc, tôm rằn uốn mình búng tanh tách. Bạn có thể mua hải sản tại thuyền với giá phải chăng rồi xách thẳng lên quán nhờ chủ làm món mình ưa thích. Họ sẽ vui vẻ giúp bạn. Chỉ một loáng là có ngay bữa tiệc hải sản ngon đến mức thưởng thức đầu năm, cuối năm... còn nhớ.
Trần Cao Duyên
(76h1.blogspot.com) Tháng giêng, hai là vào mùa cá cơm, những con tàu mỗi khi ra khơi trở về, lòng khoang đầy ắp cá cơm, làm bến bãi thêm nhộn nhịp.
Cá cơm được chế biến nhiều món: Cá cơm rim với tiêu, ớt để ăn trong các bữa cơm hằng ngày; cá cơm hấp, phơi khô để đem đi xa, dành cho những ngày đông buốt giá và cá cơm để làm mắm. Mắm cá cơm thơm ngon quyến rũ đến lạ kỳ. Bên cạnh đó, gỏi cá cơm, một món tuy dân dã nhưng rất độc đáo.
.jpeg)
Gỏi cá cơm là món ăn đơn giản. Muốn làm ngon phải bắt đầu từ khâu chọn lựa cá. Cá đánh về còn tươi roi rói, mầu da ánh lên trắng xanh. Nếu cá to bằng ngón tay út, các bà nội trợ phải vặt đầu, tước thành hai mảnh và bỏ xương. Còn cá nhỏ hơn thì chỉ việc bỏ đầu và ruột nhỏ. Cá rửa sạch và để ráo nước, cho vào nồi đổ ít dấm, bắc lên bếp lửa đun liu riu, nước dấm chỉ được sôi lăn tăn không sôi "bùng" lên, khoảng 15 đến 20 phút đem xuống trút vào rổ sạch để ráo nước. Nước dấm đun với cá được dùng để chế biến thành nước tương. Một chút bột bánh in làm bằng nếp, dăm trái chuối mốc (chuối Đồng Nai) đã chín nẫu đem giã nhuyễn và trộn vào thứ nước lèo đó bắc lên bếp đun sôi, nêm mắm muối, gia vị là được bát nước tương ngon lành, có hương vị béo, ngọt, bùi, chua... Cá cơm hấp chín cho vào bát to, trộn thêm lạc giã nhỏ cùng các loại gia vị tiêu, hành, vắt thêm chút nước chanh tươi có vị chua chua vào là được món gỏi cá cơm thật hấp dẫn...
Món gỏi cá cơm không thể thiếu đĩa rau sống: rau xà lách, cải tầu ô, cải canh xanh mướt, dăm trái cà chua chín đỏ và đôi ba trái chuối chát được xắt lát mỏng trộn đều... Một gắp rau sống, một hoặc hai gắp gỏi cá cơm tùy ý để vào chiếc bánh tráng mỏng và cuốn lại, chấm nước tương, nếu thích cay dùng thêm tí ớt, tí tỏi và nhấp thêm một chút rượu gạo, để dẫn đường làm cho miếng gỏi cá cơm thêm thi vị. Tất cả các vị ngọt bùi, cay đắng, chua chát... tan vào miếng gỏi cá cơm. Một bữa gỏi cho năm, bảy người không tốn kém bao nhiêu mà hương vị của nó khiến ta nhớ mãi.
Subscribe to:
Posts (Atom)
Chức năng bình luận bằng facebook tạm đóng. Apps comments Facebook sẽ sớm cập nhật để quản lý và chặn comments được tốt hơn.
Adsense
